BẢN TIẾNG VIỆT
Đồng hồ tốc độ (trên xe máy, xe ô tô)Để có thể
tính được giá trị của vận tốc tức thời (được hiển thị trên đồng hồ tốc độ
xe), ta cần xét vận tốc
trung bình trong khoảng thời gian vô cùng nhỏ. Chính vì vậy ta sẽ tận dụng khái
niệm giới hạn trong giải tích để có thể tính toán được giá trị vận tốc tức thời.
Từ phương trình trên ta có thể rút ra được kết luận. Khoảng thời gian tiến gần về 0 đồng nghĩa với vận tốc trung bình sẽ tiến dần tới vận tốc tức thời xét tại thời điểm t0. Chính vì vậy vận tốc tức thời có thể được xác định bằng cách tính đạo hàm của vị trí theo thời gian. Công thức tính vận tốc tức thời được trình bày như sau:
Trong đó:
- v là vectơ vận tốc tức thời
- r là vectơ vị trí như một hàm số của thời gian
- t là thời gian
Máy bắn tốc độ
Đạo hàm là một khái niệm trong toán học, nó được sử dụng để tính toán tỉ lệ thay đổi của một hàm số tại một điểm cụ thể. Đạo hàm đã được ứng dụng trong súng bắn tốc độ. Súng bắn tốc độ là một thiết bị dùng để đo đạt vận tốc của một phương tiện khi đang di chuyển. Thiết bị đo tốc độ này có hai loại chính đó chính là: Máy đo tốc độ thông qua sóng điện từ và máy đo tốc độ thông qua tia hồng ngoại.
![]() |
| Súng bắn tốc độ bằng tia hồng ngoại |
![]() |
| Súng bắt tốc độ bằng sóng điện từ |
Súng sẽ thực hiện 2 lần đo khoảng cách giữa phương tiện giao thông với vị trí của súng: d1 và d2. Và hiệu số |d1 - d2| là quãng đường mà phương tiện giao thông đã đi được trong khoảng thời gian giữa hai lần “giữ cò”. Nguyên tắc: Khi chú công an bóp cò thì súng bắn ra một tia hồng ngoại (tia tới) sau đó thu được tia phản xạ. Lấy mốc thời gian thu được tia phản xạ (t2) trừ đi mốc thời gian bắn tia tới (t1) thì ra khoảng thời gian mà tia đó đã đi và về (t2 - t1). Đem thời gian thu được này nhân với vận tốc của tia (thường xấp xỉ 300.000.000m/giây) thì ra độ dài quãng đường mà tia đó đã đi và về (s1=300.000.000*(t2 -t1)). Đem độ dài này chia cho 2 thì ra khoảng cách giữa phương tiện giao thông và súng (d1=s1 /2).
Trong máy đo tốc độ, đạo hàm được sử dụng để tính toán tốc độ của vật thể di chuyển dựa trên dữ liệu từ các cảm biến. Cụ thể, đạo hàm của vị trí theo thời gian là tốc độ của vật thể đó.
Giả sử vật thể di chuyển trên một đường thẳng, vị trí của vật thể tại thời điểm t được biểu diễn bởi hàm số x(t). Khi đó, tốc độ của vật thể tại thời điểm t chính là đạo hàm của hàm số x(t) tại thời điểm đó, và được biểu diễn bởi công thức: v(t) = dx(t)/dt
Trong đó, v(t) là tốc độ của vật thể tại thời điểm t, dx(t) là đạo hàm của hàm số x(t) tại thời điểm t, và dt là khoảng thời gian giữa hai lần đo liên tiếp. Đạo hàm trong máy đo tốc độ được tính toán bằng các thuật toán số học từ dữ liệu thu thập được bởi các cảm biến như cảm biến gia tốc, cảm biến áp suất, cảm biến lực, và cảm biến vị trí. Tùy thuộc vào loại cảm biến và phương pháp tính toán, độ chính xác của kết quả có thể khác nhau.
To be able to calculate the value of the instantaneous speed (shown on the speedometer), we need to consider the average speed over an infinitesimal time interval. Therefore, we will take advantage of the concept of limits in calculus to be able to calculate the instantaneous velocity value.
Formula for calculating instantaneous speed
In there:
- v is the instantaneous velocity vector
- r is the position vector as a function of time
- t is time
Derivative is a concept in mathematics, it is used to calculate the rate of change of a function at a particular point. Derivatives have been used in speed guns. A speed gun is a device used to measure the speed of a vehicle while it is moving. This tachometer has two main types: tachometer through electromagnetic waves and tachometer through infrared.
![]() |
| Infrared speed gun |
![]() |
| Electromagnetic speed gun |
In tachometers, the derivative is used to calculate the speed of a moving object based on data from the sensors. Specifically, the derivative of position with respect to time is the speed of that object.
Assuming the body moves in a straight line, the position of the object at time t is represented by the function x(t). Then, the speed of the body at time t is the derivative of the function x(t) at that time, and is expressed by the formula: v(t) = dx(t)/dt
Where, v(t) is the speed of the body at time t, dx(t) is the derivative of the function x(t) at time t, and dt is the time interval between two consecutive measurements. Derivatives in tachometers are calculated using arithmetic algorithms from data collected by sensors such as accelerometers, pressure sensors, force sensors, and position sensors. Depending on the sensor type and calculation method, the accuracy of the results may vary.




Nhận xét
Đăng nhận xét